Akatyst do Ducha Świętego

 

Komentarz:
Akatyst, który jest szczególnie uroczystym hymnem zaczerpniętym z liturgii bizantyjskiej, stanowić będzie naszą modlitwę o umocnienie w nas darów Ducha Świętego.
W postawie stojącej, wyrażającej godność dzieci Bożych, błagać będziemy Ducha Świętego, aby się zmiłował nad nami, wysłuchał i zamieszkał w nas.
Kantorzy lub schola:
KONDAK 1
/melodia: Śpiewnik „Niepojęta Trójco” s. 207/
Królu Niebieski,
Pocieszycielu, Duchu Prawdy,
Który wszędzie jesteś
i wszystko wypełniasz,
Skarbnico wszelkiego dobra i Dawco życia,
przyjdź i zamieszkaj w nas,
oczyść nas od wszelkiej zmazy,
i zbaw, o Dobry,
dusze nasze!
IKOS 1
Kantor: /na melodię Akatystu do Bogurodzicy; Śpiewnik „Niepojęta Trójco” s. 342/
Jakżeż mam, najbardziej grzeszny z ludzi, wysławiać Cię, jak ogarnąć umysłem, pierwsza świątynio bytu, którego samo miano Świętość, który cały jest utkany, cały utworzony ze świętości i jaśnieje świętością w samej Trójcy Przenajświętszej. Przebacz, Duchu Prawdy, jeśli przeciw Prawdzie zgrzeszę, tak przedstawiając swój stosunek do wszystkiego, co istnieje:
Schola / Wszyscy:
Więzi wszystkiego, co istnieje, – zamieszkaj w nas,
Źródło energii, – zamieszkaj w nas, /powtarza się po każdym wezwaniu/
Nienaruszalności wszechświata, –
Przyczyno niezmienności, –

Który krystalizujesz minerały i czynisz stałymi metale, –
Przez kogo cenne jest złoto i świeci się srebro, –
Który sprawia, że błyszczy diament, –
I mieni się światłem szafir, –
Przybądź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 2
Kantor:
Czyż nie lepiej jednak, Duchu Święty, aby myśl moja trwała w całkowitym milczeniu oddając Tobie w zachwycie cześć najgłębszą? Czyż nie lepiej zastąpić wszelkie o Tobie filozofowanie tą pieśnią, w którą w ciągu wieków weszło tyle westchnień, łez i radości, a więc pieśnią – Alleluja.
Schola / Wszyscy:
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 2
Jest jedyny bezpieczny sposób wysławiania Ciebie: trzymać się mocno w tym, co o Tobie się mówi, tego co Ty sam odkryłeś o sobie swoim wybranym i co sam zawarłeś w świętych pismach. Dlatego też tak będę do Ciebie wołać:
Tchnienie Wszechmocnego, które unosiło się nad chaosem, – zamieszkaj w nas.
Który kształtujesz nasiona, –
Przez kogo kwiat się rozchyla, –
Dzięki któremu żyją rośliny, –

Który sprawiasz, że trawa zielenieje, –
Który karmisz zboża, –
Dzięki któremu róża jest piękna, a lilia wspaniale odziana, –
Dzięki któremu konwalia zapach roztacza, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 3
Kiedy Słowo rzekło do Ojca: „Uczyńmy człowieka na nasz obraz i podobieństwo”, był przy tym obecny Duch –
Współtwórca, jak powiedział pewien świątobliwy pieśniarz. Przyjm więc od swoich stworzeń pochwalne: Alleluja.
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 3
Unoszący się niegdyś nad pierwotną otchłanią, Ty – kiedy Słowo Boże nadało jej porządek, odjęło początkową bezkształtność oraz przeraźliwą pustkę – mogłeś wtedy rozlać się po materii i ożywić część jej znaczną:
Przez kogo oddycha zwierzę i posiada cudowny instynkt, – zamieszkaj w nas.
Któryś obdarzył żywotnością ryby i możnością wzbijania się w powietrze ptaki, –
Któryś dał królewskość lwu i nieustraszoność tygrysowi, –
Który dałeś łagodność jagnięciu i delikatność gołębicy, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 4
Jeśli od Ciebie pochodzi oddech istot żywych, jeśli nie komu innemu, tylko Tobie, źródło wszelakiej wartości, przypisać należy cały ten bezmiar dobra, jaki przejawiają w swej duszy zwierzęta, od kogo, jak nie od Ciebie – idzie to wszystko dobre, co jest w człowieku, a zwłaszcza jego zdolność śpiewania Tobie: Alleluja.
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 4
Czyż nie Ty byłeś tym oddechem życia, który Bóg tchnął w stworzone przez siebie z prochu ziemi ciało człowieka? Jeśli tak, to przyjmij te oto słowa pochwalne:
Dawco żywota, dzięki któremu oddychamy, – zamieszkaj w nas.
Życie człowieka przez Stwórcę tchnięte, –
Który dajesz zdrowie, a niszczysz to, co niesie rozkład, –
Przez którego lekarz ratuje, a cuda czyni uzdrowiciel, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 5
Niedługo czystym, jasnym i godnym Ciebie pozostało to mieszkanie, które w postaci człowieka zgotowałeś na ziemi dla siebie. Po trzech tysiącach lat, które dla Ciebie jako Boga są tym samym co trzy dni, Pan musiał powiedzieć ludziom: „Duch mój nie może zamieszkiwać w ludziach, bo człowiek jest istotą cielesną”, my jednak napełnieni przez Ciebie Duchem Chrystusowym, śmiało Cię wzywamy: Alleluja.
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 5
„Światło w ciemnościach świeci” – powiedziałeś o sławionym na równi z Tobą i współuwielbianym Chrystusie. Stałeś się dla ludzi tym, czym być miałeś w pierwotnych zamierzeniach Stwórcy:
Źródło rozumu i geniuszu twórców, – zamieszkaj w nas.
Który śpiewasz w pieśniach, którego głosi muzyka, –
Źródło zachwytu poetów i duszo rzeczy pięknych, –
Który mówisz przez oratorów i prowadzisz pędzel malarza, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 6
Gdzież Tobie, któryś samą czystością i świętością, było wygodniej przebywać, kogo mogłeś bardziej napełnić, jak nie wybraną część ludzkości, która jako jedyna na świecie i znała Cię i nazywała nawet Twoim własnym imieniem –
naród żydowski, na czele z tym, który dał mu początek; to naród ten nauczył nas także nieśmiertelnej jak Ty sam pieśni: Alleluja.
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 6
W narodzie tym niegdyś, narodzie zaiste prawym, byli ludzie w sposób szczególny godni Twej świętości, zdolni do przyjęcia całej mowy Twego natchnienia; imiona ich same cisną się na usta razem z Twoim świętym Imieniem:
Któryś usprawiedliwił Abrahama i uczynił go przyjacielem Boga, – zamieszkaj w nas.
Któryś pobłogosławił w nim wszystkie ludy i wychował Izraela, –
Któryś działał przez Mojżesza i ratował lud przez sędziów, –
Który namaściłeś Saula i dałeś koronę Dawidowi, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 7
Od Samuela przyszedłeś w obfitości przez królewskie namaszczenie na Saula, wkrótce jednak opuściłeś go, okazał się bowiem bardziej podatny Twemu odwiecznemu wrogowi. Ale w tym czasie przygotowane miałeś dla siebie inne naczynie, najlepszego z dotychczasowych ziemskich Twoich nosicieli, który też napisał dla nas pieśń: Alleluja.
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 7
Jak wspaniały jest ten szereg świętych ludzi, którzy byli nosicielami Ciebie. Oto kiedy ujawniła się cała moc i całe bogactwo Twojej chwały; kiedy zostałeś poczęty w łonie proroków i zrodziłeś się na ziemi jako Duch zbawienia:
Mówiący przez proroków i przedziwny w ich czynach, – zamieszkaj w nas.
Któryś zwiastował przez Izajasza przyjście Emmanuela, –
Płaczący w Jeremiaszu i wstrząsający królestwami przez Daniela, –
Któryś pobudził Jana Chrzciciela i natchnął Dwunastu, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 8
Po wszystkich niezmierzonych, nie do ogarnięcia potokach natchnienia, jakie wylałeś na dawnych swoich wybrańców, wielkich proroków Izraela, na całe wieki ukryłeś przed ziemią swoje oblicze. Był to okres duchowej tęsknoty ludzkości, a zwłaszcza narodu wybranego, który nawet wtedy śpiewał świętą pieśń: Alleluja.
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 8
Nie do pojęcia całkowicie jest ów stosunek, w jakim pozostawałeś wobec Słowa po jego wcieleniu się. Czy to On uzależniony był od Ciebie w swojej pokornej, uniżonej postaci, tak że dopiero po Twoim nań zejściu przy chrzcie otrzymał całą swoją moc i władzę? Czy też On Ciebie dawał i dać obiecywał komu chciał, Ty zaś byłeś w Jego władzy? Najwidoczniej między wami istniała ta wzruszająca jedność działań, dzięki której Obaj mieliście wypełnić sobą całą ludzkość, aby mogła ona w zachwycie wołać:
Przez którego począł się w ciele Jezus i któryś objawił Go nad Jordanem, – zamieszkaj w nas.
Którego pełen był Chrystus, Jego mocą czyniący cuda, –
Oczekiwany od dawna Pocieszycielu, pierwszy Nauczycielu Prawdy, –
Któryś ogarnął Apostołów i przekształcił przez nich świat, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 9
Jakież potoki świętego ognia, miłości i wiedzy o Bogu rozlałeś, kiedy niczym rzeka ognista spłynąłeś z górnego Syjonu na pierwszy apostolski Kościół, który zaczął przemawiać językami aniołów prze usta ludzi. Oto skąd wzięła się wśród ludu chrześcijańskiego w obcym dlań języku brzmiąca pieśń: Alleluja.
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 9
Wówczas wszyscy nie tylko poznali, ale i odczuli, zobaczyli nieomal na własne oczy, prawie mogli dotknąć rękoma Twe Boskie piękno, ciepło i czystość. Wierzymy wszelako, że i nam uchylisz chociażby rąbka zasłony okrywającej Twe oślepiające światło, jeśli z tęskną nadzieją będziemy Cię błagać:
Założycielu Kościoła, który go w całości przenikasz, – zamieszkaj w nas.
Rzeko darów duchowych i źródło pełni łaski, –
Dzięki Tobie mówili apostołowie i zwyciężali męczennicy, –
Przez którego kapłani sprawują swą godność i dokonują się sakramenty, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 10
A jakiż jest Twój stosunek do aniołów, tych duchów najczystszych, którymi – jak wierzymy – napełnione jest wszystko wokół nas, które – zgodnie z Twoją niepłonną obietnicą – kierują naszymi stopami, abyśmy się nie potknęli, a nawet wszystkie nasze włosy mają w swej pieczy. Czyż nie są one wszystkie złączone jedną myślą i jedną miłością ku Tobie tak ściśle, że ten, kto widział rzeczy tajemne, mógł nadać Ci miano siedmiu duchów Bożych. A wraz z nimi i one łączą się w jednej pieśni do Ciebie: Alleluja.
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 10
Przychodząc od działań Twoich na świecie, Duchu Święty, do wyliczenia świętych właściwości Twoich, lękamy się, byśmy wglądając głębiej w Twoją istotę nie stracili naszego duchowego wzroku. Dlatego raczej wybieramy zwyczajne, skromne wyliczenie tych pochwał, które ułożyli dawni pieśniarze, bardziej niż my godni Ciebie sławić:
Który byłeś od wieków, jesteś i będziesz zawsze, – zamieszkaj w nas.
Nie mający początku ni końca, żyjący i dający życie, –
Światło i Dawco światła, Dobro i źródło wszelkiego dobra, –
Przez którego przywoływany jest Ojciec oraz poznawany i wychwalany Syn, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 11
Do tych świętych wezwań pochwalnych, jakie ogłasza nam co roku Kościół święty w wielki, większy nad inne święta Dzień Pięćdziesiątnicy, poświąteczny dzień Świętej Paschy, cóż nam pozostaje jeszcze dodać jak nie pieśń, dawniej śpiewaną jedynie na Wielkanoc: Alleluja.
Alleluja, Alleluja, Alleluja
IKOS 11
Prowadźmy jednak dalej i zakończmy nasze śpiewanie na cześć Ducha Świętego słowami Kościoła przez Niego natchnionymi, bo w nich najwyraźniej wieje duch wielkiego Dnia Pięćdziesiątnicy, duch Ducha Świętego:
Światło i życie, – zamieszkaj w nas.
Źródło rozumu, Duchu Bożej mądrości, –
Duchu wszelkiej wiedzy, prawości i poznania, –
Tyś Bóg i Ten, który przebóstwia, mówi i działa, –

Przyjdź, Dawco dobra i zamieszkaj w nas.
KONDAK 12
1. Przybądź, Duchu Święty,
Spuść z niebiosów wzięty
Światła Twego strumień.
Przyjdź, Ojcze ubogich,
Dawco darów mnogich,
Przyjdź, Światłości sumień.

2. O najmilszy z Gości,
Słodka serc radości,
Słodkie orzeźwienie.
W pracy Tyś ochłodą,
W skwarze żywą wodą,
W płaczu utulenie.

3. Światłości najświętsza!
Serc wierzących wnętrza
Poddaj swej potędze!
Bez Twojego tchnienia
Cóż jest wśród stworzenia?
Jeno cierń i nędze!

4. Obmyj, co nieświęte,
Oschłym wlej zachętę,
Ulecz serca ranę! –
Nagnij, co jest harde,
Rozgrzej serca twarde,
Prowadź zabłąkane.

5. Daj Twoim wierzącym,
W Tobie ufającym,
Siedmiorakie dary!
Daj zasługę męstwa,
Daj wieniec zwycięstwa,
Daj szczęście bez miary!
Amen. Alleluja